زیرآسمان اصفهان : کتابی از دکتر احمد مدنی : آپادانا تیر - شهریور 1390

 

زیر آسمان اصفهان

معرفی کتاب

زیر آسمان اصفهان ، لهجه ، رسوم و سنت ها در اصفهان  : نوشته دکتر احمد مدنی ، منتشر شده توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران 1390 . مشخصات ظاهری : 937 صفحه متن و 38 صفحه مصور. بهای روی جلد 20000  تومان

نسخ محدودی ازین کتاب نزد این جانب ( محمد مدنی ) موجود است که علاقه مندان با تخفیف ویژه مولف می توانند ابتیاع فرمایند .

حالا بخشی از قسمت نخست این کتاب را با هم مرور میکنیم (البته من تلفظ اصفهانی و وا ژه نگاری دقیق به حروف لاتین را که در اصل کتاب ذکر شده است را نیاورده ام ):

در صفحه اهدا کتاب می خوانیم :

با بزرگداشت یاد و خاطره مادرم

و

شادروانان حسن مدنی و زهرا بیگم مدنی اصفهانی

 

محله پاقلعه

من در اصفهان ، در محله پاقلعه و در خانه دایجون مدنی پا به دنیا گذاشته ام .

محله پای قلعه یا پا قلعه که سابقه هزار ساله احداث و شکل گیری آن به زمان دیلمیان و آل بویه می رسد ، از قدیمی ترین محلات اصفهان است و به مناسبت واقع شدن در پای قلعه تبرک چنین نامیده شده است.

این محله از شرق ، پشت به قلعه تبرک و خیابان و محله ملک دارد و از شمال به محله احمد آباد ، از غرب به میدان شاه و محله پشت مسجد شاه و از جنوب به محلات قصر منشی و تل واسگون محدود میشود .

سابقه اقامت خاندان ما در این محله به بیش از دویست سال می رسد و پیش از اینکه خیابان نو احداث نشاط ، محله پاقلعه را دو نیم کند، همه قوم و خویش ها در یک محدوده بزرگ و نزدیک به هم زند گی می کردند . اما از آن پس ، به ساکنین طرف شرقی خیابان نشاط اصطلاحا این طرف خیابانی ها ( این وری خیابونیا ) و به خانواده هایی که در سمت غربی خیابان نشاط ، خانه و زندگی داشتند ، آن طرف خیابانی ها ( اون وری خیا بونیا ) می گفتند .

اکثر خانه های قوم و خویش ها و این وری خیابونیا ، هنوز هم در سمت شرقی خیابان نشاط ، و همه نزدیک به هم و در کوچه هایی کوچک و گاه پیچا پیچ واقع است . اکنون که از خیا بان نشاط به کوچه پاقلعه وارد می شویم , به یک سه راهی می رسیم و در سمت چپ ، وارد کوچه هاشم بیگ می شویم . در طرف چپ ، خانقاه یا دیوانخانه قرار دارد که سابقا محل پذیرایی و بیرونی همه خاندان بود. بعد از خانقاه ، خانه جد مادری من، آقا حاج میرزا علی اکبر بود که با یک دالان زیر زمینی به خانقاه راه داشت . این خانه را خانه کهنه می گفتند و ساکنین آن که پدر بزرگ مادری من و اولادان ایشان بودند ، به خونه کهنه ای ها معروف بودند . بعد از این خانه ، کوچه بسیار باریکی بود که گرمابه گلی ( حموم جلی ) در سر آن واقع شده بود.

درست چسبیده به دیوار گرمابه موسوم به حموم جلی ، خانه آقا حاج میرزا عبدالغنی قرار داشت که هنوز هم به همان صورت نخستین ، با همان دالان ورودی دراز و باریک و تاریک ، همان ارسی کوچک ، درک های مزین و منقش ارسی و حوض مر مرین میان آن باقی مانده است . روبه روی این منزل ، خانه بسیار قدیمی دیگری بود که خانواده دایی مادرم ، آقا میرزا عبدالرحیم میر عمادی در آن اقامت داشتند.

از سه راهی کوچه هاشم بیگ به طرف کوچه سمت راست و به فاصله چند قدم خانه آقا میرزا عباس نعمت اللهی یا پاقلعه ای یا خانه نو واقع است که به ساکنین آن " خونه نویی ها " می گفتند و هنوز هم می گویند . در ادامه همین کوچه ، به مدرسه پاقلعه و سقا خانه بزی در ابتدای خیابان ملک میرسیم .....   

                                                                احمد مدنی

نظرات خوانندگان :

 

جمعه، ٩ دی ۱۳٩٠  - ۱:٠۵ ‎ب.ظ

 

 

آقای احمد مدنی مطلب شما بسیار پر بها و معرفی از شهر ماست اما نسل جدید خیلی از اسامی را نمی شناسد و محلها برایشان نا آشنا است لطفا در معرفی اماکن ،محله ها و ... به اسامی امروزی آن در پرانتز اشاره شود تا بهتر بتوان آن مکانها و پا قلعه را شناخت. سپاسگزارم.

نویسنده: سایه بون [ms.sol29@yahoo.com]

/ 1 نظر / 59 بازدید
سایه بون

آقای احمد مدنی مطلب شما بسیار پر بها و معرفی از شهر ماست اما نسل جدید خیلی از اسامی را نمی شناسد و محلها برایشان نا آشنا است لطفا در معرفی اماکن ،محله ها و ... به اسامی امروزی آن در پرانتز اشاره شود تا بهتر بتوان آن مکانها و پا قلعه را شناخت.و آقای محمد مدنی لطفا پاسخ ایمیل من را هرچه سریعتر بدهید گرچه بنده از نظر شما یک بیمار روانی هستم . سپاسگزارم.